«ایراگزیت»؛ چرا خروج فوریِ ایران از «تله پلاسـیبو» ضروریست؟

پایگاه خبری-تحلیلی انتخاب اثر پلاسیبو (Placebo) یک روش صوری، ذهنی و تلقینی برای تسکین دردِ بیماران است و زمانی رخ میدهد که یک درمان ساختگی مانند تجویز یک قرص خنثی، تزریق جعلی یا جراحی تصنعی، منجر به بهبود بالینی در علائم بیمار شود. کاترین هال، استاد دانشکده پزشکی دانشگاه هاروارد، پیشرو در پژوهشهای دارونما است. وی در کتاب جدید خود، بر این نظر است که «دارونماها» میتوانند با سیگنالدهیِ کاذب، حس بهبودی را در فرد القا کنند. محرکی عصبی، که به بدن بیمار کمک میکند تا درد را کنترل کرده و حس خوشایندی داشته باشد. اثرگذاریِ این پدیدۀ ذهنی تا جایی است که میتواند در برخی موارد با مُسکنهایی مانند ایبوپروفن یا حتی مورفین رقابت کند. اثر پلاسیبو در حوزۀ حکمرانی هم صدق میکند. اما آثار و پیامدهای آن فاجعهبار است. چرا که با وجود انسداد شناختیِ نخبگان، خرید وفادارایهای سیاسی و حاکم شدنِ فضای مجامله در راهروهای قدرت، اسباب رضایت ظاهریِ هیأت حاکمه؛ به معضلِ تسویف سیاستگذاریِ بهینه، تشخیص نادرست فرصتها و تهدیدها، فرسایش عناصر قدرت ملی و همچنین بیاثر شدنِ مزیتهای نسبیِ یک کشور منجر میشود. به عبارت سادهتر، زمانی که مسئولان عالیرتبۀ یک نظام سیاسی (که عموماً توسط گزارشها، بولتنها و رسانههای خودی تغذیه و اقناع میشوند) با عادی فرض کردنِ شرایط داخلی و بینالمللیِ کشور، از یکسو خود را بینیاز از پذیرش واقعیتها و لزوم بازنگری در برخی از تصمیمها و سیاستهای اشتباه گذشته بینند؛ و از دیگر سو به برخی سیاستها و اقدامهای اضطراری و موقتی برای عبور از یک بحران خاص عادت میکنند؛ یعنی در تله پلاسیبو گرفتار شدهاند. موضوعی که در کمال ناباوریِ آنها، در روندی تدریجی، به ناکارآمدیِ مزیتهای نسبیِ